ความเป็นมาเกี่ยวกับศาลพระภูมิ

37673975_1907452599313879_6186624932160471040_o
        ศาลพระภูมิ คนไทยชาวสยามแต่อดีตกาล มีความเชื่อว่าตามฟ้า ดิน น้ำ ภูเขา ต้นไม้ และอาคารบ้านเรือน มีผีเจ้าที่เจ้าทาง ปกปักรักษาอยู่ ผนวกกับความเชื่อทางศาสนาพุทธ และพราหมณ์ฮินดู ทำให้เกิดการพัฒนาพิธีการอัญเชิญผีเจ้าที่เจ้าทาง และสิ่งศักดิ์สิทธิ์มาประทับในศาล (ศาลพระภูมิ,ศาลเจ้าที่) เพื่อปกป้องคุ้มครองดูแล รักษาสถานที่บ้านเรือนที่อยู่อาศัย ให้มีความเป็นสิริมงคล เจริญก้าวหน้าในทุกสถาน นิยมตั้งศาลพระภูมิเจ้าที่ ในวันที่ปลูกสร้างบ้านเรือนใหม่เจ้าพิธีผู้ทำพิธีกรรม ตั้งศาลพระภูมิ นั้นเป็นได้ทั้งพระ,พราหมณ์,ฆราวาสผู้ตั้งมั่นอยู่ในศีลในธรรม ตามคติความเชื่อจากพิธีกรรมพื้นบ้านแต่เดิม ความเชื่อทางพุทธศาสนา และพราหมณ์ฮินดู นำมาพัฒนาพิธีกรรมพื้นบ้าน เพื่อให้เกิดความขลัง และศักดิ์สิทธิ์ขึ้น เปลี่ยนคำนำหน้าใหม่ให้ดูดีมีมงคลขึ้นจากคำว่า “ผี” ที่ดีมีคุณธรรม ให้เป็นพระ เช่น พระเสื้อเมือง พระทรงเมือง หรือพระภูมิ เพราะนับถือว่าเป็น ผี ชั้นสูง
        ศาลพระภูมิ นำแนวคิดมาจากศาสนาพราหมณ์ฮินดูว่า พระอิศวร หรือพระศิวะ ทรงมีวิมาน ประทับบนยอดเขาพระสุเมรุ เปรียบประดุจมณฑลจักรวาล พระภูมิถือเป็นเทวดา ขั้นหนึ่งเหมือนกัน วิมานของศาลพระภูมิ จึงต้องมีเสาเดียว เปรียบประดุจเขาพระสุเมรุมาศวิมานของ พระอิศวรฉะนั้น การตั้งศาลพระภูมิ ตามคติบ้านเรือนของคนไทย จึงมีเสาเดียว ส่วนศาลเจ้าที่ นั้นเปรียบเสมือนบ้านเรือนชาวบ้านจึงมี 4 เสา ส่วนศาลที่อยู่ตามโคนต้นไม้ ทางสามแพ่ง เป็นที่สิงสถิตของ วิณญาณเร่ร่อนเพนจร นิยมสร้างศาลมี 6 เสา หรือ 8 เสา

สถานที่สำหรับตั้งศาลพระภูมิ มีหลักการพิจารณาดังนี้

1.ที่ตั้งศาลพระภูมิต้องเป็นบริเวณพื้นดิน ไม่ใช่บริเวณเดียวกับพื้นของตัวบ้าน
2.หากไม่มีพื้นที่เป็นพื้นดิน สามารถทำการตั้งศาลบนชั้นดาดฟ้าได้ แต่ส่วนใหญ่ศาลที่ตั้งบนดาดฟ้าจะเป็นศาลเทพต่างๆ เช่นพระพรหม หรือ พระนารายณ์ ไม่ใช่พระภูมิเจ้าที่
3.จุดที่ตั้งของศาลพระภูมิต้องไม่ถูกเงาของตัวบ้านสะท้อนลงมาบังหรือทับ
4.ที่ตั้งของศาลพระภูมิควรอยู่ห่างจากบริเวณที่ตั้งของห้องน้ำ
5.อย่าตั้งศาลพระภูมิให้อยู่ใกล้กับตัวบ้านมากจนเกินไป
6.อย่าหันหน้าศาลพระภูมิเข้าสู่บริเวณที่ตั้งของห้องน้ำ
7.ไม่ควรตั้งศาลพระภูมิให้หันหน้าตรงกับประตูหน้าบ้าน
8.ตั้งศาลพระภูมิให้ห่างจากรั้วหรือกำแพงบ้านอย่างน้อย 1 เมตร
9.ถ้าสามารถยกพื้นที่ตั้งศาลพระภูมิให้สูงขึ้นสัก 1 คืบ จากพื้นดินได้จะเหมาะสมอย่างยิ่ง
10.ความสูงของศาลพระภูมิ ควรสูงเหนือระดับสายตาของผู้เป็นเจ้าของบ้านขึ้นไปเล็กน้อย

เครื่องสังเวยในการยกศาลพระภูมิ

ก่อนจะทำพิธียกศาลพระภูมิ จะต้องจัดเตรียมเครื่องสังเวยได้ ดังต่อไปนี้
– เครื่องสังเวยชุดธรรมดา ได้แก่หัวหมู บายศรีปากชาม มะพร้าวอ่อน กล้วย นํ้า ขนมต้มขาวต้มแดง เครื่องสังเวยชุดใหญ่ สำหรับจัดพิธีแบบสมบูรณ์ ได้แก่ตั้งโต๊ะ ๑ ตัว เก้าอี้ ๑ ตัว ร่มกระดาษ ๑ คัน พานสำหรับวางเจว็ด พร้อมด้วยเงินบูชาครู ๖ บาท ธูปเทียนประจำทิศ อย่างละ ๓ เล่ม เทียนขี้ผึ้งหนัก ๒ บาท (ไส้ ๑๒ เส้น) ๒ เล่ม เทียนนํ้ามนต์หนัก ๔ บาท ๑ เล่ม
– ดอกไม้สีเหลือง ข้าวตอก งาคั่ว งา ถั่วทอง อย่างละ ๑ กระทง กระแจะ นํ้ามันหอม บายศรีปากชาม ไข่ลูกยอด ๑ ฟอง ล้อมรอบอีก ๓ ฟอง กล้วยนํ้า ๑ หวี มะพร้าวอ่อน ๑ ลูก ขนมต้มแดงต้มขาว ฟักทองแกงบวด ข้าวรำ ๘ ก้อน
– เป็ด ๑ ตัว ไก่ ๑ ตัว หัวหมู ๑ หัว ปูทะเลต้ม ๑ ตัว ปลาแป๊ะซะ ๑ ตัว อ้อยควั่น ๑ จาน เนยและนม ๑ ถ้วย นํ้าชา ๑ ถ้วย หมากพลู บุหรี่ ๑ พาน ผ้าขาว ๒ ผืน (ใช้สำหรับผู้ทำพิธี ๑ ผืน ห่มสไบเฉียง ๑ ผืน)

ฤกษ์ยามต่างๆ

โหรจะเป็นผู้กำหนดฤกษ์ ส่วนใหญ่นิยมกันในตอนเช้า บางทีทำกันในวันทำบุญขึ้นบ้านใหม่ การยกศาลพระภูมิจะดูจาก ฤกษ์ ดิถี วันที่นิยมตั้งศาล และวันห้ามในเดือนต่างๆ
ฤกษ์ใช้ในการตั้งศาลพระภูมิได้ มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด ๔ ฤกษ์ คือ ฤกษ์ราชา, ฤกษ์เทวี, ฤกษ์มหัทธโน และ ฤกษ์ภูมิปาโล
อนึ่ง การกำหนดฤกษ์ ทั้งฤกษ์จันทร์และฤกษ์ลัคนาต้องให้ถูกกัน อย่าให้ดวงฤกษ์เป็น อริ มรณะ วินาสน์ และกาลกิณี โหรจะเป็นผู้ดูฝนเรื่องเหล่านี้ให้เอง

ดิถี

ในการยกศาลพระภูมินั้น ดิถีนครที่เหมาะสมควรจะเป็นวันขึ้น ๒, ๔, ๖, ๙ และ ๑๑ คํ่า ในวันแรม ก็เช่นเดียวกัน นอกจากนี้ท่านห้าม

วันที่นิยมตั้งศาล

วันที่นิยมตั้งศาลพระภูมิตามสถานที่ต่างๆ มีคติโบราณ ดังนี้
วันให้ตั้งศาลพระภูมิ
วันพุธ วันพฤหัสบดี เคหสถาน, บ้านเรือน
วันพฤหัสบดี วันศุกร์ นา,สวน,วัด
วันอาทิตย์ วันอังคาร และวันพฤหัสบดี ค่าย,คู,ประตู,หอรบ
วันเสาร์ ทวาร, บันได
วันจันทร์ วันพุธ โรงพิธีบ่าวสาว

เดือน วันที่ห้ามตั้งศาลพระภูมิ

เดือน ๑,๕,๙
วันพฤหัสบดี วันเสาร์
เดือน ๒,๖,๑๐
วันพุธ วันศุกร์
เดือน ๓,๗,๑๑
วันอังคาร
เดือน ๔,๘,๑๒ วันจันทร์